//
je leest...
GG(z)-zaken, Stigma

De slagzin: ‘Iedereen heeft wel wat. Anders denken over…’

De slagzin van het komende nationaal congres destigmatisering: ‘Iedereen heeft wel wat. Anders denken over…’ heeft al wat interessante discussie opgeleverd. Het artikel van Menno Oosterhoff in het NRC van 14 juni 2014 in reactie op de slagzin en de daarop volgende reactie van Martin Jan Melinga geeft verschillende visies op de keuze voor deze slagzin. Hierbij komen, in het discours over psychische klachten en aandoeningen veel voorkomende onderwerpen aan de orde als ‘ooit een normaal mens ontmoet’ en ‘is een psychische aandoening wel een ziekte’. Feit is dat de slagzin ‘Iedereen heeft wel wat. Anders denken over…’ niet zoveel rekening houdt met nuanceverschillen tussen – en nu noem ik even de uitersten –  het hebben van twee of drie psychische klachten gedurende een periode van, zeg, twee maanden (er wordt dan doorgaans sowieso niet gesproken over ziekte) en het hebben van voortdurende hardnekkige angst-  en stemmingsklachten sinds je jeugd, die bijvoorbeeld uitmonden in een verstoorde ontwikkeling van je persoonlijkheid en een gedurende de daarop volgende jaren almaar toenemen van angst, somberheid en wanhoop, om even een bekend verloop van het escaleren van psychische klachten te noemen.

Het verschil is namelijk dat je in het laatste geval zodanig wordt gehinderd in je ontwikkeling en je functioneren, dat je in plaats van bezig te zijn met studie, opbouwen van vriendenkring en werk,  je zomaar vijftien jaar bezig kunt zijn met behandelingen binnen de Geestelijke Gezondheidszorg en aanverwante ondersteuning, zoals zelfhulpgroepen. Waarna de aansluiting met de normale maatschappij ook nog eens jaren in beslag kan nemen. Met het gevolg dat het zo kan zijn dat je pas na je 35e daadwerkelijk en duurzaam in de maatschappij kan meedoen.

Het woord normaal betekent niets meer of minder dan volgens de norm, oftewel het meest voorkomend. Het is geen waardeoordeel maar een aanduiding van ‘het meest voorkomend’.  Niet zoveel aan de hand dus met dat woord maar het veel gehoorde ‘niemand is normaal (iedereen heeft wel wat) dus er hoeft toch geen stigma te rusten op psychische klachten of aandoeningen’ is te kort door de bocht.

Wat betreft het woord ziek: Iedereen kan uiteraard zelf kiezen om een psychische aandoening ziekte of geen ziekte te noemen, dat is een kwestie van voorkeur. Wat dat betreft is het dus prima om het woord ziekte eventueel niet te gebruiken. En ik ken inderdaad mensen die ondanks dat zij enorm lijden onder de psychische aandoening kanttekeningen plaatsen bij het woord ziekte in relatie tot de psychische aandoening. Anderen vinden het wel belangrijk dat het woord ‘ziekte’  wordt gebruikt, ter onderscheid van bijvoorbeeld een tijdelijke dip, die iedereen weleens heeft inderdaad. En dan nog kan het zijn, dat één enkele psychische klacht, een zeer invaliderende invloed kan hebben op je functioneren. Denk maar eens aan faalangst, concentratie- of slaapproblemen. Goede communicatie over wat psychische klachten nu eigenlijk zijn, de verschillen in aantal, intensiteit en duur, en hoeveel ondermijnende invloed deze klachten kunnen hebben op (meerdere) levensgebieden lijkt mij nog altijd de beste manier om stigma te bestrijden.

De bedoeling van de slagzin zal ongetwijfeld goed zijn, maar vul inderdaad maar eens een andere aandoening in op de stippellijn bij ‘Iedereen heeft wel wat. Anders denken over…’ . Het blijft hoe dan ook een wat oppervlakkige slagzin. Of er op deze manier anders gedacht gaat worden over psychische aandoeningen geeft in ieder geval aanleiding tot denken.

Nadat er op social media discussie was ontstaan over deze slagzin heeft de organisatie de titel aangepast en veranderd naar: ‘Anders denken over psychische aandoeningen’.

Over Monique van Biezen

Voorlichting en Beleid Contact: mvanbiezen@lumen-hollandrijnland.nl

Reacties

5 gedachtes over “De slagzin: ‘Iedereen heeft wel wat. Anders denken over…’

  1. Waar het mij om ging is dat ik wilde waarschuwen voor het te licht nemen van psychische aandoeningen. Er is al zo vaak de neiging on te zeggen; Die van mij zijn ook wel eens druk, maar dat noem ik niet meteen ADHD, Ik heb ook wel eens een dipje, maar dat noem ik niet meteen een depressie. Iedereen heeft wel eens wat , maar niet iedereen heeft evenveel. En sommige mensen hebben gewoon meer psychische problemen dan een ander en soms zo erg dat het het functioneren en welbevinden ernstig verstoort. Die realiteit wordt nog vaak gebagatelliseerd. Onder andere door deze minister, die zegt dat het tijd wordt dat we psychsiche problematiek weer in eigen kring oplossen. Persoonlijk denk ik dat krampachtig psychische problematiek geen ziekte noemen, geen stoornis, geen beperking, geen handicap ook het risico in zich draagt dat je blijft denken. dat het allemaal wel meevalt. Voor mij hoeft iemand niet normaal of gezond te zijn om hem of haar te kunnen respecteren. Maar als mensen moeite hebben met het woord ziek dan vind ik prima om te kijken hoe we het dan wel moeten noemen. Maar als het het helemaal niet genoemd kan worden dan mag het er toch nog steeds niet zijn?
    Persoonlijk spreekt mij meer aan geen doekjes te winden om de harde werkelijkheid om vervolgens met dat als uitgangspunt te kijken hoe je daartoe toch een verhouding vindt. Als professional heb ik niet de pretentie dat ik precies weet hoe je dat moet vinden, want dat weet je alleen als het leven je ertoe gdwongen heeft om daarin een weg te vinden. Daarvoor heb ik respect.
    Daarbij spreekt het woord herstel mij ook weer minder aan , omdat dat iets in zich draagt van terugkeer naar het oude, terwijl het naar mijn idee juist gaat om het vinden van een nieuw evenwicht. Maar dat woord is nu eenmaal ingeburgerd.
    Mijns inziens begint “herstel’ met erkenning van problematiek.

    Geplaatst door menno oosterhoff | juni 22, 2014, 10:37 am
    • Mogelijk ontstaat de irritatie over ziektes toch ook wel omdat de diagnoses vaak te gemakkelijk gesteld worden. Mensen krijgen vaak heel gemakkelijk heel veel diagnoses, en bijvoorbeeld een beetje druk en chaotisch gedrag wordt inderdaad veel te makkelijk voor ADHD uitgemaakt als zo iemand toevallig in de problemen komt met iets. Het blijft dan natuurlijk de vraag in hoeverre de problemen inderdaad met de ADHD achtige verschijnselen te maken hebben, maar in de huidige maatschappelijke cultuur die over het algemeen de psychische gezondheid nogal onder druk zet lijkt het me niet juist om de eigenschappen van iemand die in de problemen komt voor ziekte uit te maken. De problemen zelf (zoals fobieën en dergelijke) een ziekte noemen lijkt me minder storend.
      Zelf heb ik nu een behandelaar die heel veel diagnoses niet nodig vind maar ik ben er vrij zeker van dat ik bij andere behandelaars nog wel een paar ziektes meer gehad zou hebben, zonder natuurlijk zieker te zijn. De kans bestaat wel dat ik daar zieker van zou worden, omdat er dan “nog meer mis met mij is”. En het idee dat er heel veel mis met je is, is over het algemeen niet echt bevorderlijk voor de psychische gezondheid.Bij een diagnose die de plank echt misslaat over hoe iemand in elkaar zit is dit natuurlijk nog veel erger en dat gebeurt ook nog veel te veel. Zo iemand zal dan mogelijk ook gaan ontkennen dat hij of zij ziek is omdat de ziekte waar hij of zij zogenaamd mee geholpen kan worden alleen maar een hulp de afgrond in is.
      Wel vind ik ook dat echte problemen ook echte erkenning verdienen en niet gebagatelliseerd mogen worden. Er mag wat mij betreft dus best sprake zijn van ziekte, maar dan moeten het wel de juiste dingen zijn die “ziekte” genoemd worden!

      Geplaatst door Bianca van Beugen | juli 3, 2014, 7:51 am
  2. Ik heb zelf het Syndroom van Gilles de la Tourette (een neuro-psychiatrische, en dus niet psychische, aandoening, die wel veel raakvlakken heeft met psychische aandoeningen) en heb een hekel aan het woord ‘ziekte’. Want, het ‘klinkt zo ziek’ en ik voel me niet ziek. Ik heb een aandoening of disorder, hoe je het ook wil noemen, maar ik heb geen ziekte. Echter, soms voel ik me gedwongen om te zeggen dat ik ziek ben, omdat niet iedereen het accepteert als ik zeg dat ik door mijn Tourette iets even niet kan. Dan komt het stigma voor dit soort aandoeningen weer om de hoek kijken: als iemand het niet kan zien, dan zal het er ook wel niet zijn. Dus in sommige situaties zeg ik dat ik ziek ben, dit om aan te duiden dat ik in een dipje zit of gewoon even iets niet kan. Dat is dus voor specifieke situaties en niet mijn ‘normaal’. Ik ben niet ziek, maar ik ben af en toe wel in een staat waarin je kunt zeggen dat ik iets niet kan door mijn aandoening, dus ben ik op dat moment wel ‘ziek’…
    Ik zou veel liever zeggen dat ik iets door mijn Tourette even niet kan, maar helaas wordt dat niet door iedereen op waarde geschat en geaccepteerd…

    Geplaatst door Laura | juni 22, 2014, 12:05 pm
    • Ik vind ziekte kennelijk niet zo erg als veel mensen wel. Een neuropsychiatrische aandoening is volgens mij niet echt iets anders dan een psychische aandoening. Iedereen mag het noemen waar hij zoch het beste bij voelt, maar zonder naam heeft iets geen bestaan..

      Geplaatst door menno oosterhoff | juni 22, 2014, 7:02 pm
  3. naar aanleiding van de discussie zal ik binnenkort een blog plaatsen op medisch kontact “Niks aan de hand”. Een kant en klare oplossing is er niet. Iemand zonder respect zal met de meest correcte bewoordingen nog kwetsen en bij iemand met respect komt dat zelfs met de meest ongelukkige bewoordingen nog wel boven drijven.

    Geplaatst door menno oosterhoff | juli 3, 2014, 8:19 pm

Laat een reactie achter op menno oosterhoff Reactie annuleren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Twitter

Oeps: Twitter reageert niet. Wacht svp een paar minuten en ververs deze pagina.

Archief

Categorieën

%d bloggers liken dit: