//
je leest...
GG(z)-zaken, Psychische aandoeningen, Stigma

De paradox van de psychiatrische diagnose

presentation selfIn de discussie rond zelfstigmatisering komen interessante vragen aan de orde zoals bijvoorbeeld ‘is het jezelf voorstellen als ervaringsdeskundige onder het expliciet benoemen van je diagnose(n) zelfstigmatiserend?’ Als je de DSM-classificatie van psychiatrische aandoeningen als stigmatiserend ervaart dan zal je niet snel geneigd zijn een diagnose te noemen. Maar los van het vaak wat krampachtig gehanteerde DSM-denkkader, dat in mijn ervaring zeker in de eindfasen van behandelingen binnen de zorg wat meer losgelaten kan worden, is de vraag belangrijk wat het voor jezelf betekent om je diagnose te noemen.

Het raakt namelijk aan de paradox binnen de psychiatrie, dat de diagnosen, die dienen als input om mensen te behandelen, zich manifesteren als extra handicap. Sommigen pleiten voor afschaffing of relativering ervan, denk aan de antipsychiatrie-stroming van Jan Foudraine en de Belgische psychiater Dirk de Wachter, die onlangs de maatschappij diagnosticeerde met een psychiatrische aandoening. Heilzaam en grappig als dit perspectief ook is, ligt het niet automatisch binnen bereik. In mijn ervaring is het niet mogelijk om helder te reflecteren als je gegrepen wordt door angstaanvallen, onbegrijpelijke woede-uitbarstingen en oncontroleerbare vervreemding van jezelf en je omgeving, tot op het punt dat je je ‘zelf’ niet eens meer ervaart. Als existentiële problemen gepaard gaan met angstaanjagende vervreemding biedt dat geen ruimte voor intellectuele beschouwing en ook voor de naaste omgeving is dit veelal te hoog gegrepen.

Een erkenning van deze problemen, meestal gaan hier jaren overheen, door er uitgebreid bij stil te staan binnen een psychotherapeutische setting kan zeer helpend zijn. Mits je het treft met goede diagnostisering en dito behandelingen. Er wordt nogal wat misgekleund waardoor mensen onnodig (lang) invaliderende pillen slikken of niet in aanmerking komen voor bepaalde vormen van behandeling omdat ze dat niet aan zouden kunnen op grond van hun aandoening. Over paradox gesproken…

Te lang vasthouden aan de diagnose(n), zeker als je, veelal decennia later, op basis van dezelfde DSM-criteria in feite genezen bent, is echter niet nodig. Een diagnose wordt gesteld op het moment dat je door meerdere symptomen gedurende langere tijd ernstig wordt belemmerd in je functioneren. Je kunt zelf bepalen of je vindt dat je (weer) op een acceptabele manier functioneert. Zo ja, dan is er geen reden meer om een diagnose te noemen. Iets veranderen in de eigen aanpak kan helpen om los te komen van paradoxen en ongemerkte zelfstigmatisering.

Stichting ZON doet onderzoek naar zelfstigmatisering. Het doel van het onderzoek is om het onderwerp zelfstigmatisering bespreekbaar te maken, het ervaren ervan in kaart te brengen en mensen die ermee leven gereedschappen aan te reiken om zelfstigmatisering te doorbreken.

Over Monique van Biezen

Voorlichting en Beleid Contact: mvanbiezen@lumen-hollandrijnland.nl

Reacties

2 gedachtes over “De paradox van de psychiatrische diagnose

  1. Mijn reactie gaat niet direct over zelfstigma, maar ik zat naar aanleiding van uw stuk over het volgende te denken. Zou het wat zijn om na 5 jaar, zonder bepaalde symptomen geleefd te hebben, net als bij kanker iemand genezen te verklaren? Helpt misschien ook wel tegen zelfstigma…. maar misschien ook niet… Ik heb geen idee.

    Geplaatst door Irene | augustus 20, 2013, 7:35 pm
    • Ha Irene, dank voor je reactie. Ja, inderdaad, bij andere aandoeningen geldt ook, dat als je gedurende langere tijd geen symptomen van de ziekte hebt, je genezen wordt verklaard. Uiteraard zijn er veelal wel leefregels als je te kampen hebt (gehad) met een aandoening. Bijvoorbeeld vaste routines aanhouden, rustig aan doen et cetera al naar gelang de symptomen waar je nog last van hebt. Cliënten in de GGz krijgen vaak te horen dat zij hun hele leven last blijven houden van de aandoening. Ik denk dat dit anders gezegd zou moeten worden, namelijk dat sommige symptomen van de aandoening lastiger zijn om te behandelen dan andere en dat je daar dus mogelijk altijd rekening mee zult moeten houden. Zo’n benadering geeft wat meer perspectief en biedt ruimte voor een leven na de diagnose.

      Geplaatst door Monique van Biezen | augustus 23, 2013, 11:48 am

Laat een reactie achter op Irene Reactie annuleren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Twitter

Oeps: Twitter reageert niet. Wacht svp een paar minuten en ververs deze pagina.

Archief

Categorieën

%d bloggers liken dit: